همه چیز در مورد کرمان ( از قدیمی ترین شهرهای فلات ایران)

کرمان یکی از کلان شهرهای ایران و مرکزاستان کرمان پهناورترین استان ایران درجنوب شرقی این کشور واقع است.کرمان یکی از پنج شهر تاریخی ایران است. کرمان با ۱۷۵۶ متر ارتفاع از سطح دریا، سومین مرکز استان بلند و مرتفع ایران محسوب می‌شود، و همین امر باعث اعتدال نسبی هوای شهر کرمان در تابستان شده است. این شهر ناحیه‌ای باد خیز نیست و آب و هوایی پاک دارد. آب و هوای کرمان کویری است و شب‌ها هوای سردتری نسب به روز دارد. تابستانی نسبتاً گرم و زمستان سردی دارد. زبان متداول در کرمان فارسی روان است و اهالی قدیم آن با گویش کرمانی صحبت می‌کنند. در ادامه با ما همراه باشید تا سفری داشته باشیم به استان کرمان و معرفی جاذبه های گردشگری نگین کویر ایران.

۱ – حمام گنجعلی خان

حمام گنجعلی خان که داخل مجموعه گنجعلی خان واقع در شهر کرمان در استان کرمان قرار دارد، یکی از زیباترین حمام های تاریخی ایران است که روزانه گردشگران زیادی از آن بازدید می کنند.حمام گنجعلی خان اوج هنر و شاهکار معماری دوران صفویه به دستور گنجعلی خان حاکم وقت ساخته شد. این حمام در مسیر اصلی بازار کرمان قرار گرفته و تا سال ۱۳۱۶ هجری شمسی مورد استفاده قرار می گرفته و در سال ۱۳۵۰ پس از مرمت و بازسازی به موزه مردم شناسی تبدیل شد. حمام گنجعلی خان یکی از بناهای مجموعه گنجعلی خان در شهر کرمان است که در سال ۱۰۲۰ هجری قمری (۱۶۱۱ میلادی) ساخته شده است.گنجعلی بیک ملقب به گنجعلی خان از حاکمان کرمان در زمان شاه عباس بود که کارهای عمرانی مهمی در کرمان انجام داده‌ است. او برای اینکه در وسط شهر تفرجگاه‌ های عمومی وجود داشته باشد، ابتدا یک میدان بزرگ ایجاد کرد. این میدان که بیش از صد متر طول و پنجاه متر عرض دارد از چهار طرف با بناهای اختصاصی شامل مدرسه، مسجد ، بازار و حمام (چهارسوق، آب‌ انبار و ضرابخانه) محصور شده و یک مجموعه عالی از آثار عمرانی عصر صفوی می باشد.

۲ – باغ شاهزاده

باغ شازده یا باغ ماهان یکی از زیباترین باغ‌های تاریخی ایران محسوب می‌شود. این باغ در حدود ۴ کیلومتری شهر ماهان و حوالی شهر کرمان و در دامنه کوه‌های تیگران واقع شده و مربوط به اواخر دوره قاجاریه می‌باشد. این باغ با مختصات جغرافیایی۳۰ درجه و ۴ دقیقه عرض شمالی و ۵۷ درجه و ۱۷ دقیقه طول شرقی می‌باشد. ارتفاع این منطقه از سطح دریای آزاد ۱۸۵۰ متر است واز ارتفاع ۲۰۰۰ متر از سطح دریای آزاد برخوردار است. باغ شاهزاده به مساحت ۵/۵ هکتار، دارای شکلی مستطیل، شیبی حدودا ۵/۴ % می باشد که حصاری بلند آن را از جو مساعد اطراف جدا می سازد. دو مجموعه شرقی و غربی دارد. کوشک یا همان عمارت‌های آن بسیار زیباست و به صورت دو آشکوبه ساخته شده‌است و سر در آن از معماری خیلی زیبایی برخوردار است که آن را از سایر باغ‌های ایرانی متمایز و ممتاز می‌سازد. فواره‌های آن چشم هر بیننده‌ای را نوازش می‌دهد. این فواره‌ها که در طول باغ قرار دارند زیباترین فواره باغ‌های ایرانی هستند.

آب، منبع حیات باغ از  قنات تیگران که از ارتفاعات کوه جوپار سرچشمه می‎گیرد تامین می گردد. جریان فوق از مرتفع‌ترین سطح وارد باغ گردیده و نظام آبیاری طراحی شده باغ را بوجود می‌آورد. آبی که وارد باغ می گردد در جهت طولی باغ طوری توزیع می گردد که علاوه بر آبیاری کرتها، ردیف درختان کنار مسیرها، با استفاده از شیب تند زمینی که از شرایط اولیه باغ تخت ها می باشد، بر روی محور اصلی میانی باغ به صورت نهری وسیع، با ایجاد آبشرها و فواره ها به عنصر اصلی کیفیت بخش باغ بدل می گردد. در دو انتهای محور اصلی، یعنی در اولین تخت، که کوشک باغ بر روی آن قرار دارد و همچنین در ورودی باغ، در برابر سر در خانه، دو استخر قرار دارد که سطح وسیع آب، صدا و جهش آب فواره های آنها به زیبایی آن می افزاید.

۳ – مسجد گنجعلی خان

این بنا در ضلع شمال شرقی میدان گنجعلی خان کرمان واقع گردیده و بخشی از مجموعه گنجعلی خان است که حدود سال ۱۰۰۷ه-. ق توسط گنجعلی خان – حاکم منصوب شاه عباس صفوی- ساخته شده و به نظر می رسد که نمازخانه کاروانسرای بزرگ مجموعه یا مدرسه مجاور بوده است . بنای مسجد، کوچک و مشتمل بر شبستانی به ابعاد ۵×۲۵/۵ متر و ایوان ورودی است . نمای ایوان، ساده است و برروی پوشش آن، طرح هایی هندسی بر روی گچ کشیده اند . کف ایوان سنگی است و بر بالای در چوبی آن، کتیبه ای سنگی با این عبارات نصب شده است : ” شکر که از دولت شاه عباس شاه آنکه جهان گشت ز عدلش بهشت گنج علی خان شده در سبع والف بانی این مسجد طاعت سرشت ” .

بعد از ورودی ایوان ، راهروی باریک و تاریک با پوشش کوتاه و بعد از آن ، فضای گنبددار شبستان قرار گرفته است . در این شبستان، به کمک دو ستون، بالکن یا رواقی در یک ضلع برپا داشته اند که از طریق پلکانی می توان بدان راه یافت . پوشش گنبدی بنا دارای ۱۲ نورگیر است . در ضلع قبله مسجد، محرابی تعبیه و در میانه آن، لوح مرمرین بزرگی با نقش گلدان نصب کرده اند . تزیینات شبستان مشتمل بر نقاشی، گچبری، مقرنس کاری و کاربندی است . این مسجد در دوره اخیر تعمیر و مرمت شده و امروزه تنها جهت بازدید علاقه مندان مورد استفاده است .

۴ – ارگ بم

ارگ بم در شمال شرقی شهر بم واقع است. از طرف شمال به رودخانه بم یا رودخانه پشترود، از شرق به یخچال قدیمی و بقایای مسجد حضرت رسول ( ص ) و باغهای محله باغ دروازه، از جنوب به پارک تازه احداث ارگ و محله حافظ آباد و از غرب به محله مزار خواجه مراد محدود است. مجموعه ارگ بم، شامل شهر قدیم و قلعه قریب به ۲۰ هکتار( ۲۰۰۰۰۰ متر مربع ) وسعت دارد و مساحت ارگ و قلعه قریب به ۶ هکتار است. بخش علیا یا همان و ارگ حکومت نشین و مرکز فرماندهی سیاسی و نظامی شهر بوده و مساکن وبناهای آن رو به جانب قلعه یا بخش علیا داشتند مشرف است.ارگ تاریخی بم،  از جمله بزرگترین مجموعه بناهای خشتی است که بیش از بیست قرن مورد سکونت اهالی شهر بم قرار گرفته است. این ارگ تاریخی از گونه های معماری متعددی از جمله دیوار حصار، برج و بارو و دروازه های متعدد، مسجد، بازار، تکیه، کاروانسرا، مدرسه، حمام، زورخانه و محله های مسکونی با خانه های اعیان نشین یا عامه نشین، بخش حاکم نشین شامل سربازخانه، اصطبل، آسیاب، خانه فرمانده قشون و بخش اقامت حاکم شامل خانه حاکم، عمارت چهارفصل و برج دیدبانی تشکیل شده است.اگرچه پیرامون تاریخچه شکل گیری این ارگ تاریخی بین دوره های اشکانی و حتی قبل از آن در دوره هخامنشی اختلاف نظر وجود دارد اما اغلب بناهای آن که در زمان قبل از زلزله برپا بودند به دوره تیموری تا قاجار نسبت داده می شود. با این وجود بخشهایی همانند ایوان مسجد جامع با مقیاس متفاوت و عظیم خود دوره های بسیار قدیمی تر (همانند قرن چهارم هجری در دوره سامانیان تا قرن هفتم هجری در دوره سلجوقیان) را یادآوری می کنند. نهایتا ارگ بم در دوره قاجار خالی از سکنه شده است.

۵ – کوه هزار

کوه هزار کوهی است در استان کرمان در بخش راین در جنوب این شهرستان قرار دارد  و بلند ترین قله این استان میباشد ارتفاع ان با اندازه گیری دقیق به وسیله دستگاه های جی پی اس ۴۵۰۱متر براورد شده است. کوه هزار به دلیل داشتن هزار نوع گیاه گوناگون ، هزار نامیده شده است و چهارمین کوه بزرگ ایران و مرتفع ترین قله جنوب کشور (بام جنوب ایران ) است هزار با مساحت ۹۰۰ کیلومتر مربع سرچشمه رودخانه هایی چون هلیل رود تهرود میباشد. مرتفع ترین مناطق مسکونی ایران روستاهای درزنگی(باب زنگی) و اردیکان  با ارتفاع بیش از ۳۳۰۰ متر در کوه هزار قرار دارد. این کوه در ۱۰۰ کیلومتری جنوب کرمان قرار دارد. ارتفاع کوه هزار در منطقه راین کرمان از مرکز زمین حدود ۱۲۰۰ متر بیشتر از ارتفاع کوه دماوند از مرکز زمین است به عبارتی میتوان گفت کوه هزار که کمترین شتاب جاذبه در ایران را دارد بیشترین ارتفاع را از مرکز زمین تا قله در کشور داراست. معادله ثقل کوه هزار  به ثبت بین المللی رسیده است.

۶ – کویر لوت

کویر لوت از جاذبه های گردشگری و کویر گردی استان کرمان به شمار می آید. بیابان لوت به سربخش شمالی لوت مرکزی ولوت جنوبی تقسیم می شود. وسیعترین بخش بیابان لوت، لوت مرکزی است که پست ترین بخش بیابان رانیز شامل می شود. لوت مرکزی مشخص ترین واحد جغرافیایی است که درآن نمونه های کامل انواع مختلف عوارض بیابانی دیده می شود. یکی از مهمترین عوارضی که ازمرکزلوت تاغرب آن کشیده شده کلوت هاست.

۷ – باغ موزه هرندی

مجموعه‌ی باغ هرندی کرمان واقع در ابتدای خیابان فردوسی یکی از ساختمان‌های عهد قاجار این شهر است که وجود دو موزه «باستان‌شناسی» و «سازهای سنتی» در آن باعث شده تا این بنا اعتباری بیش از گذشته برای کرمانی‌ها و علاقه‌مندان به سازهای سنتی و آثار باستانی داشته باشد.این باغ در دوره‌ی قاجار توسط «عدل‌السلطنه» یکی از صاحب منصبان نظامی آن دوره بنا نهاده شد و در سال ۱۳۱۳ شمسی به مبلغ ۴۰ هزار تومان به مرحوم ابوالقاسم هرندی که یکی از تجار مطرح کرمان بود فروخته شد. ین مجموعه به دلیل توقف چند روزه‌ی رضاخان در مسیر سفر تبعیدش مورد توجه قرار گرفت و در سال ۱۳۵۴ توسط مالک باغ به وزارت فرهنگ و هنر اهدا شد.باغ هرندی مدتی نیز به عنوان ساختمان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردش‌گری کرمان مورد استفاده قرار گرفت و در حال حاضر طبقه‌ی همکف ساختمان موجود در آن به‌عنوان موزه‌ی سازهای سنتی و طبقه‌ی اول آن به‌عنوان موزه‌ی باستان‌شناسی مورد بازدید علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.این اثر در تاریخ ۱۸ آذر ۱۳۵۴ با شماره ثبت ۱۱۷۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

۸ – آتشکده زرتشتیان

موزه و آتشکده زرتشتیان کرمان واقع در خیابان ایرانشهر در شهر کرمان و تنها موزه مردم شناسی زرتشتیان جهان است. این ساختمان در دو طبقه به شکل دایره می باشد که در وسط آن ستون های بلند می باشد و طبقه دوم مشرف به طبقه اول است.بخشی از موزه زرتشتیان کرمان به انواع آتشدان، روغن سوز، پیه سوز و چراغ لاله را اختصاص داده شده ‌است. لباس‌های زنانه‌ای با دیرینگی ۵۰ تا ۱۵۰ سال و پیشینه ای که در اسناد هخامنشی تا ساسانی دیده می شود، گویای پوشش زنان زرتشتی است. مخنا، لچک، چارقد، کت، پیراهن و شلوار گلدوزی شده از انواع لباس‌های زنانه‌ای است که در موزه زرتشتیان نگهداری می‌شود.

۹ – ییلاقات دلفارد

ییلاقات دلفارد استان کرمان یکى دیگر از ییلاقات استان کرمان است که از توابع جیرفت به شمار مى‌آید و در ۳۰ کیلومترى مسیر جیرفت – ساردوئیه قرار گرفته و جادهٔ آن آسفالته است. ییلاقات دلفارد استان کرمان از مراکز مهم پرورش زنبور عسل و تهیهٔ عسل است.

۱۰ – ییلاقات ده‌ بکری

ییلاقات ده‌ بکری استان کرمان معروف‌ترین ییلاق مهم استان و شاید جنوب شرقی ایران است که در دامنه کوه شیر و جبال بارز واقع شده است. این منطقه از توابع شهرستان بم است و تنها ناحیه با آ‌ب و هوای معتدل این منطقه است، که در مسیر ارتباطی بم و کرمان به جیرفت و بندرعباس قرار دارد.
جمعیت ییلاقات ده‌ بکری استان کرمان در زمستان کم می‌شود و در تابستان به دلیل مهاجرت به آن، ‌به بیش از ده هزار نفر می‌رسد. کوه‌های آن پوشیده از درختان جنگلی پسته، بادام و بادام وحشی است. به طور کلی تفریحگاه تابستانی اهالی جیرفت، کهنوج،‌ بم، کرمان و استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان است.ده‌ بکری از نواحی شگفت‌انگیز استان به شمار می‌رود و انگار بهشتی است در میان دو منطقه بسیار گرم بم و جیرفت.
منطقه بسیار گرم یک سوی آن، شهر بم با حرارت بالای ۴۰ درجه و طرف دیگر آن جیرفت است با دما و رطوبتی طاقت‌فرسا. ده‌بکری در دره‌ای سرسبز و خنک واقع شده و پوشیده است از درخت‌های گردو‌، بادام، صنوبر و انواع دیگر درخت. در ده‌بکری خانه‌های ویلایی نسبتاً مدرنی ساخته شده و در فصل تابستان جمعیت زیادی را جذب می‌کند.

۱۲ – بازار بزرگ کرمان

بازارهای سنتی ایران همیشه برای گردشگران جالب توجه است. اگر از علاقه‌مندان این بازارها هستید، سری به طولانی‌ترین راسته بازار ایران در کرمان بزنید. بازار کرمان شامل چندین راسته است که از غرب‌ به‌ شرق‌ عبارتند از: راسته‌ ارگ‌، راسته‌ گنجعلی‌خان‌، راسته‌ اختیاری‌، راسته‌ سرداری، راسته‌ وکیل‌، راسته‌عطاری‌، راسته‌ قدمگاه‌ و راسته‌ مظفری.

۱۳ – خانه اوشیدری

خانه اوشیدری کرمان مربوط به دوره قاجاریه می باشد، این خانه تاریخی در دروه قاجار به عنوان کارگاه و انبار پشم ریسی در شهر کرمان بوده که بعد از مرمت و بازسازی تبدیل به بازارچه و کارگاه تولید زنده صنایع دستی تبدیل خواهد شد. این بنا همجوار کتابخانه ملی و یخ‌دان مویدی است که هر دو اثر در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند.

۱۴ – گنبد جبلیه

گنبد جبلیه یا گنبد گبری که در شهر کرمان قرار دارد یکی از نقاط دیدنی این شهر است و یکی از زیباترین آثار هنر معماری ایران به شمار می رود. این گنبد که در ضلع غربی میدان صاحب الزمان واقع شده، تاریخ بنای آن به اواخر دوره ساسانی و یا اوایل دوره اسلامی باز می گردد. ساختمان گنبد از استحکام بالایی برخوردار است و علت آن را در استفاده از شیر شتر به جای آب می دانند. این گنبد ۸ ضلعی تماما از سنگ است و عرض پی آن نیز در پایه به ۳ متر می‌رسد. در ۸ طرف گنبد جبلیه، ۸ در به عرض ۲ متر قرار دارد که امروزه تنها یکی از آنها باز است. سقف گنبد از آجر ساخته شده و داخل آن ظاهرا دارای تزیینات گچبری بوده که قسمت بالای آن ریخته و قسمت پایین بنا اگر تزییناتی هم داشته از بین رفته است. مصالح به کار رفته در دیوارها سنگ لاشه با ملات گچ از بیرون و آهک از داخل است.

۱۵ – باغ فتح آباد

یکی ازنمونه های منحصر به فرد هنر و معماری ایرانی و یکی از قدیمی ترین باغ های دوران قاجار است، هنگامی که وارد باغ می شوی حوض بزرگ جلوی عمارت، درختان میوه، نسیم خنک فضای باغ و… آنقدر مجذوبت می کند که بی شک باور خواهی کرد که قدم در یکی از زیباترین باغ های ایرانی نهاده ای. باغ بیگلربیگی در حدود سال های ۱۲۵۵ قمری با مصالح خشت خام و گچ برای حاکم کرمان ساخته شد. حوضی به ابعاد ۶۰ در ۵ متر با فواره های زیبا در مقابل عمارت دو طبقه (به ویژه زمانی که تصویر عمارت در آب حوض منعکس می شود) و طاق نماهای اطراف آن بسیار دیدنی است. این باغ بعد از خشک شدن قناتی که باغ را سیراب می کرده رو به نابودی رفته تا جایی که سالیان گذشته به محل نامناسب ومخروبه ای تبدیل شده بود اما با تدبیر برخی مسئولین باغ فتح آباد جانی تازه گرفته وشکوه ورونق خود را دوباره به دست آورده و امروز به یکی از رویایی‌ترین باغ‌های ایرانی و  مکان گردشگری مهم و ارزشمند کرمان تبدیل شده و بار دیگر گل های رنگارنگ در کنار حوض جلو عمارت دل از گردشگران می رباید و نشستن در کافه رستوران باغ فتح آباد لذتی بی نظیر است.

۱۶ – صنایع دستی

قالی بافی

کرمان یکی از شهر های تاریخی ایران است که صنایع دستی به خصوص قالیبافی در این شهر از ارزش بالایی برخوردار است. بافت فرش در کرمان دارای قدمت زیادی است و به قبل از دوران صفویه باز میگردد، یکی از فرش های کرمان که در موزه شهر مشهد نگهداری میشود نشان میدهد که فرش بافی در این استان متعلق به ۵۰۰ سال قبل است.کرمان تولید کننده زیباترین پارچه های ابریشمی، شال های پشمی و کرکی است و همین امر باعث شد اهالی آن به این هنر و صنعت روی بیاورند، اوج هنر فرش بافی متعلق به دوران صفویه است. در زمان قاجار به دلیل جنگ و حمله به مناطق این استان، قالیبافی در کرمان با افت و کاهش شدیدی روبرو شد، گفتنی است این حرفه از قرن ۱۹ میلادی و با یاری بازرگانان تبریزی رونقی تازه گرفت و با گشایش کارگاه های بیشمار به دلیل حجم سفارشات باری دیگر قالی کرمان به شکوفایی رسید.

پته دوزی

پته دوزی نوعی از رودوزی‌های کرمان است. پارچه زمینه پته پارچه‌ای ضخیم و پشمی است که عریض نامیده می‌شود. هنرمندان پته دوز که اکثراً نیز از زنان و دختران خانه دار هستند باکمک سوزن نقوشی ذهنی را که ملهم از پندارها و بینشهای شخصی شان است، به وسیلهٔ بخیه‌های نخی رنگین بر زمینه ی‌پارچهٔ پشمی ضخیمی(عریض) مینشانند.پته دوزی یکی از زیباترین و قدیمی ترین سوزن دوزیهای سنتی ایران است که در تاریخ گذشته فرهنگی کرمان ریشه عمیقی دارد . پارچه پته دوزی دارای ظرافت و زیبائی خاصی است که از سوزن دوزیهای ظریف پوشیده شده است و تنها در کنار طرحهای دوخته شده فضای بسیار کمی از زمینه به صورت ساده باقمی ماند و گاهی هم تمام زمینه سوزن دوزی دشه و گوئی زمنیه ای در کار نیست.

۱۷ – شیرینی مخصوص کرمان

کُلُمْپه نوعی شیرینی سنتی مخصوص شهر بم است که امروزه در کرمان نیز پخته می‌شود. کلمپه ظاهری شبیه کلوچه دارد با این تفاوت که درون آن مخلوطی از خرمای چرخ شده همراه با پودر هل و طعم‌دهنده‌های دیگر قرار می‌دهند. خرما، آرد گندم، گردو و روغن از مواد اصلی آن هستند. برای تزیین کلمپه معمولاً از پودر پسته یا کنجد استفاده می‌شود. کلمپه از گذشته به روش سنتی توسط زنان کرمانی و با استفاده از روغن محلی، خرمای نخلستان‌های کرمان و آتش هیزم پخته می‌شده است. کلمپه‌های سنتی با دست تهیه می‌شده و ظاهر ساده‌ای داشته‌اند. امروزه کلمپه صنعتی تبدیل به یکی ره‌آوردهای اصلی شهر کرمان شده که معمولاً در کارگاه‌ها و در فر پخته می‌شود. در ساخت آن از قالب‌های متنوع استفاده می‌کنند و در انواع مختلف گردویی، کنجدی، پسته‌ای و لقمه‌ای تولید می‌شود

۱۳۹۶/۰۶/۲۷
کرمان

همه چیز در مورد کرمان

همه چیز در مورد کرمان ( از قدیمی ترین شهرهای فلات ایران) کرمان یکی از کلان شهرهای ایران و مرکزاستان […]
۱۳۹۶/۰۶/۲۷
روزنامه های شهریور

دوشنبه ۲۷ شهریورماه ۱۳۹۶

خبرهای روز روزنامه های خراسان رضوی  
۱۳۹۶/۰۶/۲۶
گردشگری استان مازندران

معرفی جاذبه های گردشگری استان مازندران

معرفی جاذبه های گردشگری استان مازندران مازندران استانی در شمال ایران و در کرانه‌های جنوبی دریای مازندران که مرکز استان ساری می‌باشد. این استان هم‌مرز با […]
۱۳۹۶/۰۶/۲۶
روزنامه های شهریور

یکشنبه ۲۶ شهریورماه ۱۳۹۶

خبرهای روز روزنامه های خراسان رضوی