همدان شهری با قدمت کهن

همدان، یکی ازکلان شهرهای ایران در منطقه غربی و کوهستانی ایران و مرکز شهرستان و استان همدان است. این شهر در دامنه کوه الوند واقع شده‌است و از شهرهای سردسیر ایران به شمار می‌آید. همدان قدیمی‌ترین شهر ایران و از کهن‌ترین شهرهای جهان است. در سال ۱۳۸۵ مجلس شورای اسلامی در مصوبه‌ای همدان را «پایتخت تاریخ و تمدن ایران» اعلام کرد. همدان اولین پایتخت نخستین شاهنشاهی ایران، مادها بوده‌است. با این حال قدیمی‌ترین آثار یافت‌شده از محوطه باستانی هگمتانه و نیز کتیبه‌های گنج نامه مربوط به دوران هخامنشیان هستند. همچنین این شهر در روزگار هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان، آل بویه و سلجوقیان نیز یکی از پایتخت‌های کشور بوده‌است.  در ادامه به معرفی برخی از جاذبه های دیدنی و گردشگری این شهر زیبا می پردازیم. با سپیدپرواز همراه باشید.

۱ – آرامگاه باباطاهر

آرامگاه بابا طاهر عریان مربوط به دوره معاصر است و برفراز تپه ای در شمال غربی شهر همدان در میدان باباطاهر واقع شده است.باباطاهر که حدوداً در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم می زیسته، از شعرا و عرفای بزرگ روزگار خویش است.برج آرامگاه باباطاهر بر قاعده‌ای هشت ضلعی واقع شده که ارتفاع آن از سطح فوقانی تپه ‪ ۲۰/۳۵متر و از کف خیابان ‪ ۲۵/۳۰متر می‌باشد.ستون های هشت گانه برج، قطعه سنگ مزار، کف و پله‌های آرامگاه از سنگ گرانیت حجاری شده است.نما و فرش بنای آرامگاه باباطاهر همدان از سنگ است و در داخل آن کتیبه‌ هایی از کاشی وجود دارد.در محوطه داخلی این ارامگاه ۲۴ دو بیتی بر روی ۲۴ قطعه سنگ زیبا حک شده و در قسمت پایین اطراف محوطه داخلی مزار نصب شده است.بابا لقبی بوده که به پیروان وارسته می‌ داده‌اند و عریان به دلیل بریدن وی از تعلقات دنیوی بوده است.او یکی از مشهورترین دو بیتی سرایان ایرانی است که گذشت زمان نتوانسته دو بیتی های شور انگیزش را که با لهجه لری سروده شده است، از یادها بزداید. از بابا طاهر علاوه بر دوبیتی ها، آثار ادبی دیگری نیز به جا مانده است که از آن جمله می توان به دو قطعه، چند غزل، مجموعه کلمات قصار عربی و کتابی به نام (سرانجام) اشاره نمود.

۲ – تله کابین گنج نامه

تله کابین گنج نامه در انتهای دره سرسبز عباس آباد در ۵ کیلومتری شهر همدان و در مجاورت کتیبه های تاریخی و آبشار زیبای گنج نامه واقع شده است. طول خط این تله کابین ۱۶۸۰ متر و اختلاف ارتفاع آن ۸۰۰ متر است. این تله کابین به سمت منطقه میدان میشان؛ یکی از ارتفاعات سرسبز کوه الوند امتداد دارد.آب و هوای مطبوع کوهستان، دره زیبای الوند و چشم انداز بی نظیر دشت میشان سبب شده است گردشگران زیادی از نقاط مختلف کشور و حتی جهان، به این منطقه مراجعه نمایند. این مجموعه عظیم تمامی امکانات یک گردشگر اعم از تفریحی، ورزشی، اقامتی و آموزشی را فراهم می نماید.

۳ – تپه هگمتانه

تپه هگمتانه همدان با در برگیری شهری زیرزمینی در دل خود، قدمت سه هزار ساله خود را به رخ جهانیان می‌کشد.
به گزارش فارس، تپه هگمتانه تپه‌ای باستانی با قدمتی سه هزار ساله است که به دوران مادها برمی‌گردد که شهری زیرزمینی را در دل خود جای داده است.مساحت این تپه حدود ۳۰ هکتار است که در قسمت شمالی و در بافت قدیمی شهر همدان واقع در انتهای خیابان اکباتان قرار دارد.هگمتانه به معنی محل تجمع بوده و در منابع باستانی به صورت هگمتانه، اکباتان، امدانه و همدان ضبط شده که این سایت باستانی در سال ۱۳۱۰ به شماره ۲۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.این محوطه باستانی با توجه به اشاره‌های تاریخی و برداشت‌های اولیه باستان‌شناسان و پژوهشگران به عنوان هگمتانه باستانی و دربرگیرنده آثار دوران تاریخی خصوصاً دوره ماد، هخامنشی و اشکانی معرفی شده است.

۴ – آرامگاه بوعلی سینا

آرامگاه ابوعلی سینا بنای یادبود شیخ الرئیس ابن سینا؛ فیلسوف، دانشمند و پزشک مشهور ایرانی است که در میدان بوعلی سینا در مرکز شهر همدان قرار دارد.بنای ابتدایی آرامگاه ابوعلی سینا در زمان قاجاریه ساخته شد و آرامگاه جدید به دستور محمدرضا پهلوی به مناسبت هزارمین سالروز تولد این دانشمند بزرگ، توسط انجمن آثار ملی ایران ساخته و در سال ۱۳۳۳ خورشیدی افتتاح شد. طرح و نقشه اولیه این بنا در خرداد سال ۱۳۲۴ خورشیدی توسط انجمن آثار ملی بین مهندسان و فارغ‌التحصیلان رشته معماری به مسابقه گذاشته شد و با نظر آندره گُدار و مهندس فروغی، طرح پیشنهادی مهندس هوشنگ سیحون پذیرفته شد. در نیمه سال ۱۳۲۶ انجمن تصمیم به اجرای طرح گرفت. سال بعد هوشنگ سیحون طرح پیشنهادی را به عنوان پایان‌نامه به دانشکده هنرهای زیبای پاریس تقدیم کرد و اوایل سال ۱۳۲۸ ساخت این آرامگاه آغاز شد.

۵ – آرامگاه استر و مردخای

مقبره استر و مردخای در مرکز شهر همدان، ابتدای خیابان دکتر شریعتی قرار دارد. بُقعه استر و مردخای جزء مهم‌ترین زیارتگاه‌های یهودیان ایران و جهان است. این مقبره جزء آثار میراث فرهنگی ایران ثبت شده‌است. وجود این زیارتگاه، عامل مهمی در شکل گیری و تداوم حضور جامعه یهودی در همدان بوده‌است. مصالح ساختمانی بنای این مقبره از سنگ و آجر است و به سبک بناهای اسلامی ساخته شده‌است. از شکل ظاهری و سبک معماری این اثر، چنین بر می‌آید، که ساختمان فعلی آن در قرن هفتم هجری بر روی ساختمان قدیمی تری که متعلق به قرن سوم هجری بوده‌است، بنا شده‌است.

۶ – کتیبه گنج نامه

این کتیبه‌ها یادگاری از دوران داریوش و خشایار شاه هخامنشی هستند و بر دل یکی از صخره‌های کوه الوند حکاکی شده‌اند.چون هگمتانه، پایتخت تابستانی هخامنشیان بوده و در مسیر جاده شاهی قرار داشته، داریوش اول هخامنشی پس از اتمام کار سنگ نبشه‌های بیستون، دستور نقر کتیبه کنونی گنجنامه را صادر کرده است.پس از او فرزندش خشایار شاه نیز به پیروی از او کتیبه‌ای در سمت راست و کمی پائین تر از سنگ‌نبشته پدر، بر جای گذارده است. کتیبه‌ها هر کدام در ۳ ستون ۲۰ سطری به زبان‌های پارسی قدیم، بابلی و عیلامی قدیم نوشته شده‌اند.متن پارسی در سمت چپ هر لوح قرار گرفته و پهنای ۱۱۵ سانتیمتر دارد. متن بابلی در وسط هر دو کتیبه نوشته شده و متن عیلامی نیز در ستون سوم قرار دارد.لوح طرف چپ که کمی بالاتر از کتیبه دیگر در کوه حک شده است مربوط به داریوش بزرگ هخامنشی است و طول آن حدود ۲۹۰ سانتیمتر است. کتیبه خشایارشاه نیز در قسمت پایین همین کتیبه قرار دارد و طول آن ۲۷۰ سانتیمتر طول و ۱۹۰سانتیمتر ارتفاع دارد.در نزدیکی گنجنامه، چشم‌انداز زیبایی از آبشار گنجنامه و دره‌های سر سبز عباس آباد، تاریک دره و کیوارستان دیده می‌شود.

۷ – حمام و سفره خانه قلعه

حمام قلعه یکی از زیباترین حمام‌های استان همدان است که با معماری ایرانی اسلامی در همدان واقع شده است . حمام قدیمی قلعه معروف به حمام حاج محمد سعید در یکی از محله‌های قدیمی و اصیل همدان به نام محله قلعه یا قاشق تراشان واقع در خیابان شریعتی قرار گرفته‌ است.این حمام احتمالاً در اواخر دوره قاجار بنا شده  و دارای مساحتی حدود یک هزار و ۷۰۰ مترمربع است.این حمام سالانه میزبان مهمانان و مسافران زیادی از داخل و خارج کشور است که هم از سفره‌خانه و هم از موزه مردم‌شناسی بازدید می‌کنند.حمام قلعه به شکل سرد و گرم بوده است. ورودی این حمام به شکل هشتی بوده که پس از گذشتن از این هشتی به حمام سرد و سپس گرم وارد می‌شویم.در این حمام مانند سایر حمام‌های تاریخی کشور، رگ‌زنی رخ می‌داده که این مورد به شکل مجسمه در حمام کار شده است.

۸ – موزه تاریخ طبیعی

موزه تاریخ طبیعی در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی‌سینا، در انتهای چهارباغ آزادگان در شهر همدان، در مساحت تقریبی ۲۰۰۰ مترمربع واقع است.مجموعه‌ ای کم‌نظیر از نمونه انواع گونه‌های حیوانی، گیاهی و طبیعی اقلیم ایران و اقصی نقاط کره خاکی است که تماشای آن ذهن هربیننده‌ای را به گذشته و حال اعماق آب‌ها و فراز خاک‌ها می‌کشاند.در لابه‌لای این مجموعه اعجاب‌انگیز که هم‌اینک به عنوان یکی از گران‌بهاترین سرمایه‌های ملی و بستری برای مطالعات دانش پژوهان و اهل تحقیق شناخته شده‌است، هزاران نمونه زنده، سنگواره و تاکسی درمی شده از گونه‌های گیاهی پستانداران، پرندگان، خزندگان، حشرات و آبزیان به شیوه‌های مدرن و علمی نگهداری می‌شود.همچنین از شناسنامه موزه که در دسترس قرار دارد، چنین برمی‌آید که بیش از ۵۰۰ نمونه پرنده و ‪ ۱۴۰ نمونه از پستانداران متعلق به دوره‌های کهن تا عصر حاضر مختص اقلیم ایران که نسل بسیاری از آنان تاکنون منقرض شده یا در حال انقراض است را می‌توان در موزه تماشا و مطالعه کرد.بنیان موزه تاریخ طبیعی در همدان سال ‪ ۱۳۵۱به همت انسانی علاقه‌مند و سخت کوش و چند تن از دبیران دبیرستان و اساتید دانشگاه در سالن کوچک و محدود در گوشه‌ای از دبیرستان موسوم به پهلوی آن زمان گذاشته شده‌است.

۹ – مسجد جامع

مسجد جامع همدان کتیبه‌های تاریخ‌دار بنا: کتیبهٔ ایوان جنوبی به تاریخ ۱۲۵۳ قمری است و بر سنگابِ دهلیز غربی، تاریخ ۱۲۵۱ قمری حک شده‌است. در کتیبه‌های موجود، به بانی مسجد اشاره نشده و فقط در دست‌نوشته‌ای که در مسجد نگه‌داری می‌شود از آخوند ملاحسین اردستانی به عنوان بانی یکی از شبستان‌ها یاد شده‌است. بر سنگاب مسجد، نام واقف آن، محمدخان، دیده می‌شود. در کتاب هگمتانه آمده که این مسجد نیز به سبک مساجد دوره در تهران، قزوین، و چند شهر دیگر ساخته شده‌است و امکان دارد شروع ساخت این بنا در زمان فتحعلی شاه یا آغاز سلطنت محمد شاه قاجار بوده باشد. از حسین‌بن محمدتقی، مشهور به «عندلیب»، نقل شده که مسجد بنای قدیم‌تری داشته و بعدها تعدادی از شبستان‌های آن تجدید بنا شده‌است. بنای فعلی مسجد از آثار دوره قاجار است و نیز ممکن است که بنیان آن از دوره‌های قدیم‌تر باشد. شبستان شمالی و مناره‌های ایوان شمالی و همچنین سَردَر و مناره‌های ورودی شمالِ شرقی مسجد از ساخته‌های دورهٔ معاصر است. در مرمت‌های چند سالهٔ اخیر، تزیینات گچ‌بُری ایوان جنوبی از بین رفته و از ازاره‌های سنگی، سیمانی، و کاشی جدید در بخش‌هایی از صحن و شبستان به‌صورتی ناهمگون با دیگر مصالح بنا، استفاده شده است.

۱۰ – برج قربان

برج قربان یکی از آثار تاریخی قرون هفتم یا هشتم هجریه که در محل زندهای شهر همدان بین چهار باغ شهید مدنی و خیابان طالقانی جنب دبیرستان ابن سینا واقع شده. این بنا مدفن شیخ السلام حسن بن عطار حافظ ابو العلاء همدانی و جمعی از امرای سلجوقیه. عثکل جد اعلای او عرب تبار بوده ولی او و پدرانش همدانی بودن. درباره علت نام گذاری این بنا باید گفت به این دلیل به برج قربان معروفه که در جریان شورش افاغنه در اواخر دوره صفویه فردی به نام قربان این محل رو سنگرگاه خود قرار داده و ضمن دفع شورشگران از اهالی محل دفاع کرده ، از این رو مسجد و بقعه به نام او شهرت یافته.

۱۱ – بازار بزرگ همدان

بازار بزرگ همدان یکی از بنا های مهم تاریخی ایران است که در دوران قدیم و خیلی دور این مکان محل تجارت و بازرگانی بوده است. این بازار به دلیل قرار گیری در سر راه جاده ابریشم بسیار مهم و با ارزش بوده است، از این رو تجار زیادی از مناطق مختلف بازار همدان را می شناختند. دست یافته های باستان شناسان قدمت این بنا را به قبل از ۴۰۰ سال پیش نسبت می دهند در صورتی که تاریخ ثبتی برای بنای جدید بازار از دوران قاجار است. بنای اولیه بازار تاریخی همدان بر روی آثار بقیمانده از بازار قبلی آن نهاده شده است. این بازار جزو بازارهای مسقف بشمار می رود و به شیوه معماری اسلامی بنا گردیده است. صاحبان واحد های تجاری این مکان با تغییراتی در بدنه ها و سقف مغازه خود بیشتر اطراف آن را خراب کرده اند. این بازار در مرکز شهر همدان قرار دارد و در هر راسته به پیشه وری خاص خود تجارتشان را می گذرانند. در نقشه این مجموعه بازار میبینیم که حول محور مسجد جامع شهر ساخته شده است. این بنا با شماره ۲۰۲۷ و در سال ۱۳۷۷ به ثبت آثار ملی رسیده است.

۱۲ – بازار کفاش خانه

کفاشخانه همان راسته بازار فروش کفش در همدان است . در بازارهای سنتی همدان دو راسته باز کفش فروشی وجود دارد که به کفاشخانه کوچک و بزرگ شهرت دارد . در گذشته که دوخت کفش در همدان رونق زیادی داشت در راسته بزرگ به دوخت کفش و در راسته کوچک به فروش کفش پرداخته می شد . اما امروزه که تقریبا دوخت کفش رونق زیادی ندارد در کفاشخانه بزرگ دیگر از کارگاه های دوخت کفش خبری نیست.

۱۳ – باغ موزه نظری

باغ موزه نظری همدان از جمله آثار باستانی شهر همدان و از آثار منحصر به فرد متعلق به زمان قاجاریه می باشد که در چهار راه نظری خیابان عارف قزوینی این شهر بنا شده است. این ساخت زیبا دارای معماری مجلل و قرار گرفته شده در یک باغ عظیم است. هشتی ورودی عمارت شکل و معماری بسیار زیبایی دارد و با آجر کاری های مخصوص و به حالت خفته و راسته تزیین شده است. پس از ورودی بنا هشتی تعبیه شده که سقفی گنبدی بر روی آن واقع شده است و آن نیز با پوششی آجری شکل گرفته شده است. در بخش شمال شرقی ایوان راه پله های سرپوشیده آجر شکل بنا شده که به وسیله آن به بام هشتی دوم می توان دسترسی داشت.

این عمارت در حدود ده سال پیش به موزه مردم شناسی تبدیل شده است و با نام باغ موزه نظری شهرت دارد. در این باغ موزه بازدیدکنندگان می توانند فرهنگ و آداب و رسوم مردم همدان را در یک نگاه به نظاره بنشینند و با مردمان این آستان فرهیخته آشنا شوند. جاذبه های گردشگری همدان در موزه باغ نظری همدان در قالب نمایشگاه عکس با حدود ۸۰۰ قطعه عکس به تصویر کشیده شده است.

۱۴ – غار علیصدر

در روستای علیصدر از توابع شهرستان کبودراهنگ و۷۵ کیلومتری شمال غربی شهرهمدان یکی از عجایب طبیعی جهان و نمونه نادری از غارهای آبی قابل قایقرانی به نام غار علیصدرواقع شده است که به طول جغرافیایی ۴۸درجه و ۱۸دقیقه و عرض درجه و۱۸دقیقه دارای ارتفاع ۱۹۰۰متر از سطح دریاست.امکان دسترسی به غار علیصدر ازسه مسیر فراهم است: 

  • همدان لالجین به بیجار که جدید الاحداث و مناسب تر است.
  • از تقاطع سه راهی پایگاه هوایی نوژه ( در جاده همدان به رزن)
  • از طریق همدان به صالح آباد.

 غار علیصدر در ارتفاعات ساری قیه ( صخره زرد) ‌به وجود آ مده است.در این کوه دو غار دیگر به نامهای سوباشی و سرآب وجود دارد که ترتیب ۱۱و ۷ کیلومتربا غارعلیصدر فاصله دارند به لحاظ گسترش زیاد لایه های سنگ  آ هک متبلور در منطقه امکان ارتباط بین غارهای مذکور با غار علیصدر وجود دارد.

۱۵ – گنبد علویان

گنبد علویان یکی از بناهای تاریخی همدان است که در نزدیکی میدان امامزاده عبدالله، در چهارباغ علویان قرار دارد. از نظر هنر معماری و آجر کاری یکی از یادمان های کم نظیر قرن ششم هجری قمری بوده و به دوران سلجوقیان مرتبط می باشد. این مکان توسط خاندان علویان ابتدا به عنوان مسجد و سپس با ایجاد سردابی در آن به مقبره خاندان علویان تبدیل گردیده است. علت نام‌ گذاری این بنا به «گنبد» علویان این بوده‌ است که در گذشته‌ های دور این بنا دارای گنبد بوده و در اثر گذشته زمان گنبد آن فرو ریخته‌ است. همچنین علاقه شدید مردم به سادات و دوستداران امام علی و مدفون بودن دو تن از خاندان علویان در این بنا از دلایل دیگر این نامگذاری بوده‌ است.

گنبد علویان از لحاظ هنر گچبری و آجرکاری از آثار ارزشمند و کم نظیر سده های میانی دوره اسلامی است. شکل ظاهری آن شبیه گنبد سرخ مراغه است که در سال ۵۴۲ هجری قمری ساخته شده و ابعاد داخلی آن ۸ متر در ۸ متر و تزئینات غنی و متراکم و در عین حال راز آمیز و چشم نواز درون بنا تا حدودی مشابه بنای گنبد حیدریه قزوین است.

۱۶ – هتل امیران

هتل امیران همدان در اسفند سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را آغاز کرد. این هتل در هشت طبقه بنا شده و دارای ۵۵ باب اتاق و سوئیت می باشد. هتل امیران با دارا بودن امکاناتی نظیر رستوران و دو سالن مجزا جهت برگزاری انواع جشن ها، مراسم عروسی و نشست های کاری، از هتل های مجهز این شهر به شمار می رود. از لحاظ موقعیت مکانی نیز هتل چهار ستاره امیران همدان در بلوار بعثت واقع شده و در فاصله ۴ کیلومتری تا آرامگاه بوعلی سینا که یکی از اماکن تاریخی این شهر به شمار می رود، واقع شده است.

۱۷ – هتل باباطاهر

هتل چهار ستاره بین المللی باباطاهر در پایتخت تاریخ و تمدن کشور، همدان و در جوار آرامگاه عارف نامی باباطاهر واقع گردیده است. هتل باباطاهر با امکانات و خدمات بروز محیطی آرام و خاطره انگیز برای پذیرایی از تمامی میهمانان گرانقدر فراهم نموده است. فاصله کم هتل به مراکز تجاری و نقاط تفریحی و توریستی شهر، سفر را برای مسافران لذت بخش تر می نماید. این هتل در کنار آرامگاه باباطاهر و با فاصله ی بسیار نزدیک از آرامگاه بوعلی، تپه باستانی و گنبد علویان قرار دارد و همچنین این هتل تا فرودگاه فاصله کمی دارد.

۱۳۹۶/۰۷/۲۰
بلیط هواپیما همدان

همدان شهری با قدمت کهن

همدان شهری با قدمت کهن همدان، یکی ازکلان شهرهای ایران در منطقه غربی و کوهستانی ایران و مرکز شهرستان و […]
۱۳۹۶/۰۷/۲۰
روزنامه های مهرماه خراسان رضوی

پنجشنبه ۲۰ مهرماه ۱۳۹۶

خبرهای روز روزنامه های خراسان رضوی  
۱۳۹۶/۰۷/۱۹
مقابله با ترس

مقابله با ترس از هواپیما

مقابله با ترس از هواپیما برای میلیون ها نفر از مردم دنیا، سوار هواپیما شدن و پرواز کردن با آن […]
۱۳۹۶/۰۷/۱۹
روزنامه های مهرماه خراسان رضوی

چهارشنبه ۱۹ مهرماه ۱۳۹۶

خبرهای روز روزنامه های خراسان رضوی